میدان عتیق، ره به ناکجا
میدان عتیق، ره به ناکجا !
میدان عتیق اصفهان این روزها با خاک یکسان است. قرار است از دل این همه خاک، میدان عتیقی سر برآورد که چشم ها را خیره کند. انیمیشن های این تصویر را شاید توی تلویزیون دیده باشید. لذت می برم وقتی می بینم که اصفهان توی چند ساله گذشته اینقدر از لحاظ عمرانی پیشرفت کرده اما از سوی دیگر شتاب اجرای این پروژه ها باعث شده تا عنصر "دقت" از میان این پروژه ها حذف شود.
مسجد جامع عتیق دربرگیرنده گنجینه معماری دوران های مختلف تاریخی از دیلمیان تا صفویان و از عناصر اصلی ، مهم و شکل دهنده میدان بزرگ اصفهان در دوران سلجوقیان یا « میدان عتیق » است.
پس از رونق میدان نقش جهان، احداث خیابان عبدالرزاق، میدان عتیق یا میدان کهن به دو قسمت تقسیم شد، ساختار خود را به کلی از دست داد و در کنار میدان کهن، میدان جدید مدوری بدون هویت تاریخی و فرهنگی ایجاد شد که به نام میدان کهنه نامیده شد اما چون به پاتوق فروشندگان سبزی و میوه تبدیل شد آن را « سبزه میدان » نیز نامیدند.
در طرح های تهیه شده برای این بازسازی میدان عتیق و رهایی آن از ساختارهای ناهمگون ، آنچه که بیش از هر چیز رخ می نماید محیط های تجاری و مراکز خرید است. که قرار است به دست شهرداری در این محل ایجاد شود و جمعیت انبوهی را برای خرید و فروش به این محل که می توانست بیشتر رنگ و بوی فرهنگی داشته باشد تا تجاری، بکشاند.
ولی فاجعه اصلی هنگامی رخ می دهد که این جمعیت انبوه را بخواهند جابجا کنند و طبیعی است که برای انجام این کار باید درست در زیر این محوطه تاریخی تونل مترو و زیر گذر ( 314/35 متر مربع ) ایجاد کنند و برای توقف انبوه خودروهای کسانی که برای خرید به این محل کشانده می شوند پارکینگ های متعدد ( فاز یک پارکینگ میدان 36332 متر مربع و پارکینگ مرکز خرید 6825 متر مربع ) ایجاد کنند و مساحت زیادی از زمین های منطقه را که می توانست کاربری فرهنگی و فضای سبز داشته باشد به پارکینگ تبدیل کنند.
ابعاد دیگر فاجعه هنگامی مشخص می شود که در توجیه حفاری های متعدد در زیر بافت تاریخی، سازمان نوسازی و بهسازی اعلام می کند که پیش از انجام این پروژه مطالعات باستان شناسی صورت گرفته و شورای فنی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و شورای عالی معماری و شهرسازی کشور این پروژه را مورد تصویب قرار داده اند.
همچنین طبق بند دوم مصوبه شصت و ششمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور به تاریخ 22/ 12/ 85 نیز بر عبور مترو از بافت تاریخی تاکید شده است.
مسجد جامع اصفهان در طرح احيا "ميدان عتيق" يکي از اضلاع اين ميدان ذوزنقه شکل خواهد بود.
شهردار اصفهان با تاكيد بر اينكه شهرداري اصفهان بدون ملاحظات سياسي و به دليل رفع نياز مردم و شهر اين طرح را به صورت همه جانبه به اجرا درآورده است، بيان داشت: عوامل اجرايي شهرداري سعي دارند در سه شيفت كاري فاز نخست يعني زيرگذر پروژه احياي ميدان عتيق را در مدت يك سال آماده كنند و اين در حالي است كه مقرر بود اين مرحله از طرح احياي ميدان عتيق طي سه سال با دو شيفت كاري اجرايي شود.
وی به تشريح فازهاي اين طرح پرداخت و ادامه داد: در مرحله نخست اجراي طرح ميدان عتيق احداث زيرگذر است كه با بهرهبرداري از اين زيرگذر از تردد وسايل نقليه و تمام حركتهاي موتوري عاري و تمام اين حركتها در طبقه زيرين طرح اجرا ميشود.
وي تصريح كرد: در فاز سوم اين طرح محوطه 32 هكتاري در دستور كار قرار گرفته كه بيش از 20 پروژه تجاري، اقامتي با سرمايهگذاري 350 ميليارد تومان را شامل شده كه اين ميدان بتواند جايگاه اصلي خود را به دست آورد.
شهردار اصفهان با بيان اينكه شهرداري براي آزادسازي مسير اجراي طرح احياي ميدان عتيق سياست كليد به كليد و توافقي را در قالب تعامل با مالكان را در نظر گرفته است، اظهار داشت: شهرداري 500 باب مغازه براي تامين معوض آزادسازي مسير اجراي اين طرح شناسايي و تملك كرده است.
وي استقبال مالكان در زمينه آزادسازي مسير احياي ميدان عتيق را مثبت ارزيابي كرد و اظهار داشت: اين موضوع در كميسيون ويژهاي با حضور كارشناسان براي جلب رضايت شهروندان بررسي ميشود.
این موارد در حالی است که کسبه ناراضی از اجرای پروژه بی برنامه عتیق می گویند: درآمد ها تا حدی پایین آمده است که قیمت مغازه ها در این منطقه به یک سوم قیمت کاهش یافته و هیچکس نمی داند که بر اساس چه معیاری قرار است سیاست کلید به کلید را انجام دهند زیرا از هم اکنون افراد به لابی کاری در خصوص تحویل مغازه ها اقدام کرده و مشخص نیست افرادی که در دید بهتری از بازار قرار داشته اند، چه مغازه ای به آنان داده می شود.
یکی از روسای اصناف از مذاکره درباره نامه ای به ریاست جمهوری اطلاع داده و گفت: اکثریت اعضای اصناف های مختلف در این خصوص توافق کرده اند تا با امضای این نامه اعتراض خود را درباره بی برنامه گی پروژه ملی عتیق به گوش روسای کشور برسانند.
